Міжнародныя Карскія чытанні “Славянскі свет і нацыянальная маўленчая культура ў сучаснай камунікацыі” сабралі ў Гродне вучоных з 12 краін на пляцоўцы ГрДУ імя Я.Купалы, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
Маштабны навуковы форум у 2026 годзе аб’яднаў у вочным і дыстанцыйным фарматах больш за 300 вучоных – лінгвістаў, гісторыкаў, сацыёлагаў, культуролагаў, этнографаў. Гэта прадстаўнікі 12 краін: Беларусі, Расіі, Кітая, Казахстана, Таджыкістана, Узбекістана, Кыргызстана, Балгарыі, Славакіі, Арменіі, Ірана, Ізраіля.
XVIII Міжнародныя Карскія чытанні праходзяць пад знакам 165-годдзя з дня нараджэння Яўхіма Карскага, вядомага філолага-славіста, этнографа.
“У першых чытаннях у 1991 годзе ўдзельнічалі толькі 20 вучоных. Цяпер зборнік Карскіх чытанняў выходзіць у двух тамах. Напэўна, Карскі невычэрпны, настолькі гэта чалавек, апантаны адной ідэяй, – вывучыць беларускую мову ў супастаўленні з іншымі мовамі, каб даказаць, якая гэта вялізная, моцная, магутная і самастойная сістэма”, – расказала доктар філалагічных навук, прафесар, старшыня арганізацыйнага камітэта форуму Марыя Канюшкевіч.
“У гэтым годзе ўдзельнічаюць больш за 300 чалавек. Тэматыка канферэнцыі з году ў год пашыраецца, таму што мяняецца сама лінгвістыка. Сёння лінгвістыка становіцца вельмі практыка-арыентаванай, таму ў нас вялікая палітра напрамкаў: ад кагнітыўнай лінгвістыкі да медыялінгвістыкі, якая вучыць пісаць тэксты, што ўздзейнічаюць на аўдыторыю”, – дадала кандыдат філалагічных навук, дацэнт кафедры журналістыкі ГрДУ Тамара Піваварчык.
Як адзначыла Святлана Старадубец, доктар філалагічных навук, прафесар Бранскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя акадэміка Пятроўскага (Расія), у фокусе ўвагі вучоных ВНУ – расійска-беларускае пагранічча. “Тэрыторыі, якія адносяцца да Браншчыны, былі таксама ў фокусе ўвагі Яўхіма Карскага, калі ён працаваў над сваім трохтомнікам “Беларусы”, – расказала яна.
У першы дзень – 14 мая – вучоныя сабраліся на пленарным пасяджэнні, у канцы дня ўдзельнікаў навуковага форуму чакае экскурсія “Гістарычная памяць – сувязь часоў і пакаленняў”, падрыхтаваная факультэтам гісторыі, камунікацыі і турызму. Другі дзень канферэнцыі – 15 мая – прадоўжыцца на пляцоўках 13 секцый. Удзельнікі абмяркуюць актуальныя праблемы славістыкі, сучаснага стану і гістарычнай дынамікі славянскіх і іншых моў, функцыянавання мовы ў медыяпрасторы.
Яўхім Карскі – ураджэнец Гродзеншчыны, яго малая радзіма – вёска Лаша за 30 км ад Гродна. Я.Ф.Карскі вядомы сусветнай супольнасці як першы беларускі акадэмік (спачатку – Расійскай акадэміі навук, затым – Акадэміі навук СССР), аўтар вядомай шматтомнай працы “Беларусы”.
Першыя чытанні “Са спадчыны акадэміка Я.Карскага”, прысвечаныя 130-годдзю вучонага, адбыліся ва ўніверсітэце 35 гадоў таму.
